Prawo Wykroczeń

POSTAWOWE ZASADY PRAWA WYKROCZEŃ: 1. Zasada odpowiedzialności za czyn- jedną z przesłanek odpowiedzialności wykroczeniowej jest popełnienie przez sprawcę czynu w znaczeniu prawa karnego. CZYN- zewnętrzne zachowanie człowieka będące wyrazem jego woli i mające znaczenie społeczne. PRZYMUS FIZYCZNY- oddziaływanie na inną osobę wyłączające możliwość zachowania się w inny sposób. Przymus fizyczny wyłącza pojęcie czynu. PRZYMUS PSYCHICZNY- oddziaływanie na inną osobę utrudniające możliwość zachowania się w inny sposób. Przymus psychiczny NIE wyłącza pojęcia czynu. 2. Zasada winy- funckja legitymacyjna- konieczność przypisania sprawcy winy jest jedną z podstaw odpowiedzialności wykroczeniowej. Art. 1 paragraf 2 KW. Funkcja limitująca- stopień winy ma wpływ na wymiar kary. Art. 33 parag. 2. 3. Zasada określoności wykroczenia i kary za niego grożacej. NULLA CONTRAVENTIO SINE LEGE- nie ma wykroczenia bez kary. NULLA POENA SINE LEGE- nie ma kary bez ustawy LEX RETRO NON AGIT- prawo nie działa wstecz na niekorzyść sprawcy. 4. Zasada społecznej szkodliwości czynu- musi być większa niż znikoma. FUNKCJE SPOŁECZNEJ SZKODLIWOŚCI CZYNU: 1. Jest jedną z podstaw odpowiedzialności wykroczeniowej. Art. 1 parafraf 1 KW 2. Jej stopień ma wpływ na wymiar kary. Art. 33 parag 1 KW. 3. Jest jedną z tych kryteriów podziału czynów zabronionych na przestępstwa i wykroczenia. Mierniki stopnia społecznej szkodliwości czynu są określane w Art. 47 paragr. 6 KW ŻRÓDŁA PRAWA WYKROCZEŃ: Podstawowym źródłem jet Kodeks Wykroczeń 20.05.1971r – uchwalenie obecnego Kodeksu Wykroczeń 01.01. 1972r- wejście w życie obecnego Kodeksu Wykroczeń. BUDOWA KODEKSU WYKROCZEŃ: I. Część ogólna- od 1 do 48 art. Art. 48 stosuje nie tylko do przepsiów umieszczonych w KW. II. Część szczególna- od att 48 do 166 KW. Ustawodawca określa poszczególne wykroczenia. MODELE POSTĘPOWANIA W SPRAWACH O WYKROCZENIE: 1. Model sądowy (francuski). W tym modelu orzekają sądy. Postępowanie dzieli się na 3 kategorie: Zbrodnie Występki Wykroczenia – traktowane jest jako najniższa postać przestępstwa. 2. Model administracyjny (austriacki). Wykroczenia dzielone są na dwie kategorie: Wykroczenie kryminalne (orzekają sądy) Wykroczenia administracyjne (orzekały organy administracji). Brak było kontroli sądowej nad tym orzecznictwem. 3. Model mieszany (pruski albo niemicki). W sprawach o wykroczenia miały orzekać sądy, ale dla ich odciążenia orzecznictwo powierzono organbom administracji z jednoczesną kontrolą sądową. MODEL POSTĘPOWANIA W SPRAWACH O WYKROCZENIE W POLSCE- Po odzyskaniu niepodległości Dekret naczenilnika Państwa z 08.02.1919r. W przedmiocie przepisów tymczasowych o uprawnieniu komisarzy ludowych do wymierzania kar w drodze postępowania administracyjno- prawnego. Dekret wprowadził model administracyjny. Rozporządzenie prezydenta RP z 22.03.1928r. o postępowaniu karno- administracyjnym- wprowadzenie modelu mieszanego. Ustawa z dnia 15.12.1951r o orzecznictwie karno- administracyjnym: - wprowadziła ona kolegia karno- administracyjne jako organy orzekające - wprowadziłą karę pracy poprawczej. Ustawa z dnia 17.06.1966r o przekazanbiu niektórych drobnych przestępstw jako wykroczeń do orzecznictwa karno- administracyjnego. Kontrowensjonalizacja- jest to przekształcenie orzestępstwa w wykroczenie. Formy kontrowensjonalizacji: - Całościowa- całkowite przekształcenie przestępstwa w wykroczenie - Częściowa- prowadzi do powstawania pzepołowionych typów czynów zabronionych, a więć takich które w zależności od okoliczności mają status przestępstwa lub wykroczenia. 08.06.1990r – kolegia zostały poddane opiece sądów rejonowych. - zlikwiodowano kolegia drugiej instancji - nadzór zwierzchni nad kolegiami przejął mninister sprawiedliwości Art. 237 Konstytucji ustęp 1- jest to przepis, który położył kres kolegiów 24.08.2001r- uchwalenie aktualnego kodeksu w sprawach o wykroczenie 17.10.2001r- wejście w życie kodeksu i usądowienie PODZIAŁY WYKROCZEŃ : Ze względu NA FORMĘ CZYNU: 1. Wkroczenia z działania. DZIAŁANIE- to przełamanie zakazu jakiegoś postępowania. 2. Wykroczenie z zaniechania. ZANIECHANIE- nie wywiązanie się z nałożonego na sprawcę obowiazku. Kryteria obowiązku: Obowiązek musi mieć charakter prawny (żródła obowiązku: przepis ustawy, umowa, orzeczenie uprawnionego organu) Obowiązek musi być obiektywnie możliwy do zrealizowania. 3. Wykroczenie posiadania. Ze względu NA ZNAMIĘ SKUTKU: SKUTEK- jest to zmiana w śiecei zewnętrznym wynikające z zachowania się sprawcy. 1. Wykroczenie materialne (skutkowe)- dla ich wykoniania konieczne jest nastąpienie skutku 2. Wykroczenie formalne (bezskutkowe) – dla ich dokonania nie jest konieczne wystąpeinie jakiegokolwiek skutku. Ze względu NA PODMIOT WYKROCZENIA: PODMIOT- sprawca wykroczenia 1. Wykroczenia powszechne- sprawcą takiego wykroczenia może być kaażdy. 2. Wykroczenia indywidulane- sprawcą może być wyłącznie osoba spełniająca jakieś bliżej ustawowo określone kryteria. Ze wzgędu NA TRYB ŚCIGANIA: 1. Wykroczenie ścigane z urzędu. 2. Wykroczenie ścigane na wniosek uprawnionego (najczęściej pokrzywdzony) Ze względu NA TYP WYKROCZENIA. W prawie wykroczen nie ma wykroczeń uprzywilejowanych. 1. Wykroczenia w typie podstawowym. 2. Wykroczenia w typie kwalifikowanym. Cechy typu kwalifikowanego Wyższy stopień społecznej szkodliwości niż przy typie podstawowym Z zasady surowsza sankcja niż przy typie podstawowym. Wykroczenia o zbiorowo oznaczonym czynie- jednorazowe zachowanie sprawcy nie wyczerpuje jeszcze znamion czynu, dopiero kilkukrotne zachowanie może doprowadzić do odpowiedzialności wykroczeniowej. Wykroczenia trwałe- spraca wywołuje jakiś stan niezgodny z prawem przy czym w każdej chwili sprawca może ten stan przerwać ( np. art. 72KW). ZASADY OBOWIĄZYWANIA KODEKSU WYKROCZEŃ POD WZGLĘDEM CZASU, MIEJSCA I OSÓB. CZAS POPEŁNIENIA WYKROCZENIA: 1. Potrzeba ustalenia wieku sprawcy. 2. Kwestai ustalenia poczytalności sprawcy. 3. Potrzeba ustalenia stanu prawnego obowiązującego w czasie popełnienia czynu. 4. Od czasu popełnienia wykroczenia zawsze liczony jest wiek terminu przedawnienia jego karalności. Karalność wykroczenia przedawnia się po roku od czasu jego popełnienia, jeśli przedawnienie następuje po 2 latach licząc od końca tego okresu jadnorocznego (art. 45 parag 1 KW). Czas popelnienia wykroczenia jest to zawsze moment zachowania się spawcy- ART. 4 KW Czsem popełnienia wykroczenia przez zaniechanie jest to ostatni moment w którym sprawca mógł jeszcze wywiązać się z nałożonego przez niego obowiązku. KOLIZJA USTAW KARNYCH W CZASIE: Art. 2 paragrf 1- w zasadzie stosuje się zasadą nową Ustawa pośrednia jest to ustawa która obowiązywała pomiędzy ustawą z czasu popełnienia czynu, a ustawą z czasu orzekania WPŁYW ZMIANY USTAWY NA SYTUACJE OSOBY PRAWOMOCNIE SKAZANEJ LUB UKARANEJ. Skazany za przestępstwo. Ukarany za wykroczenie. 1. Art. 14 paragraf 1 pkt 1 ustawy przepisy wprowadzające kodeks wykroczeń 2. Art. 2 paragraf2 KW odnosi się do całowitej dekryminalizacji 3. Przesłanki stoswowania- Art. 2a KW - sprawca popełnił przestępstwo, - został za nie prawomocnie skazany na karę pozbawienia wolności - w trakcie jej wykonywania dochodzi do kontrowensjonalizacji Konsekwecje - zmiana kary pozbawienia wolności na najsurowszą z kar przewidzianą za ten czyn w nowej ustawie. Jeden dzień pozbawienia wolności jest równy grzywniue od 10zł do 250zł 4. Przesłanki stosowania Art. 2a paragraf 2 KW - sprawca popełnił przestępstwo - został skazany prawomocnie na karę grzywny lub pozbawienia wolności - zmiana wymierzonej kary na grzywnę lub ograniczenie wolności tylko wtedy gdy wymierzona wcześniej kara za przestępstwo jest surowsza od górnej graiy ustawowego zagrożenia za ten czyn w nowej ustawe. Miesiąc ograniczenia wolności jest równy grzywnie od 100zł do 2500z ł. MIEJSCE POPEŁNIENIA WYKROCZENIA: Decyduje o Polskiej jurysdykcji kary Ma wpływ na właściwość miejscową sądu GRANICE POLSKIEJ JURYSDYKCJI KARNEJ W SPRAWACH O WYKROCZENIA; 1. Zasada terytorialności- określona w Art. 3 paragraf 1 KW 2. Zasada bandery- Art. 3 parafraf 1 Od tych dwóch zasad istnieją dwa wyjątki - inmunitet dyplomatyczny - inmunitet materialny- sędziowie i prokuratorzy za wykroczenia odpowiadają wyłącznie w drodze dyscyplinarnej za wyjątkiem wykroczeń drogowych za które mogę odpowiadać na normalnych zasadach jeśli wyrażą na to zgodę. Za wykroczenia popełnione za granicą odpowiadamy w Polsce tylko wtedy, gdy ustawa tak stanowi- Art. 131 KW Wykroczenia objęte karą popełnione za granicą, a karane w Polsce 1. Kradzież 2. Przywłaszczenie 3. Paserstwo 4. Niszczenie cudzej rzeczy

PRAWO WYKOCZEŃ

POWIĄZANIE PRAWA WYKROCZEŃ Z PRAWEM ADMINISTRACYJNYM- Genezą wielu wykroczeń są przepisy prawa administracyjnego..

ZWIĄZEK PRAWA WYKROCZEŃ Z PRAWYM KARNYM.- W konsekwencji popełnienia wykroczenia jest pociągnięcie jego sprawcy do odpowiedzialności wykroczeniowej będącej odpowiedzialnością karną w szerokim znaczeniu.

Fakt ukarania za wykroczenie jest wpisany do Krajowego Rejestru Karnego jedynie w przypadku kary aresztu.

MATERIALNYM PRAWEM WYKROCZEŃ jest ogół norm prawnych określających:

• Jakie czyny są czynami zabonionymi o statusie wykroczenia (tzw typizacja wykroczeń)
• Jakie są zasady odpowiedzialności za te czyny
• Jakie grożą kary i inne środki reakcji prawnej na popełnione wykroczenie
• Określenie zasad, wymiaru tych kar i innych środków

KATALOG KAR ZASADNICZYCH W PRAWIE WYKROCZEŃ

1. Grzywna (Art. 4 parag. 4 KW), od 20zł do 5000zł, grzywne zawsze wymierza się kwotowo.
2. Ograniczenie wolności. Wymierza się na okres 1 miesiąca. (Art. 20 parag. 1 KW).
3. Areszt- jedyna kara izolacyjna- wymierza się wyłącznie w dniach. Od 5 do 30 dni. (Art. 19KW)
4. Nagana- kara o charakterze symbolicznym.

Katalog kar zasadniczych wymieniony jest w Art. 18KW.

KATALOG INNYCH FORM REAKCJI PRAWNEJ NA POPEŁNIONE YWKROCZENIE:

1. Środki karne- Art. 28 parag, 1 KW
2. Środki probacyjne- środki związane z poddaniem sprawcy próby- warunkowe zawieszenie wykonywania kary aresztu. Art. 42-27 KW.
3. Środki oddziaływania wychowczego (środki pozapenalne). Art. 41 KW.
4. Środki oddziaływania społecznego. Art. 39 parag. 4 KW.

FUNKCJE PRAWA WYKROCZEŃ:

1. Ochronna- celem prawa wykroczeń jest ochrona społeczeństwa przed naruszeniem porządku prawnego przez sprawców wykroczeń.
2. Gwarancyjna- prawo wykroczeń musi być tak ujęte, aby obywatel wiedział jakie czyny są zabronione oraz jakie grożą za nie kary.
3. Prewencyjna- zapobieganie popełnianiu wykroczeń.
4. Represyjna- chodzi o karanie sprawców wykroczeń.
5. Kompensacyjna- celem prawa wykroczeń jest zadość uczynienie pokrzywdzonemu wykroczeniem ze strony sprawcy. Tę funkcję pełni przede wszystkim obowiązek naprawienia szkody wraz z nawiązką.
6. Profilaktyczna- wiele zachowań stanowi wykroczenie dlatego, że istnieje pewne domniemanie, że ich podejmowanie może prowadzić do skutków społecznie ujemnych, a nawet do popełnienia przestępstwa.